Không chỉ mở thêm một kênh tiếp nhận ý kiến, mô hình “Lắng nghe dân nói mỗi ngày” ở xã Đạ Tẻh 2 đang hướng đến cách làm thiết thực hơn: để mỗi phản ánh của người dân được ghi nhận, phân loại, chuyển đúng nơi và có thông tin phản hồi. Từ những tuyến đường xuống cấp đến những vướng mắc trong thủ tục đất đai, nhiều vấn đề dân sinh đang được đưa vào quy trình xử lý cụ thể.
Từ những điều người dân quan tâm
Đường đi lại, thủ tục đất đai, vệ sinh môi trường hay giấy tờ hộ tịch... là những vấn đề tưởng như rất nhỏ trong đời sống hằng ngày, nhưng nếu không được giải quyết kịp thời lại có thể trở thành những trở ngại lớn đối với người dân.
Thực tế từ xã Đạ Tẻh 2 cho thấy, khi có một kênh thuận tiện để phản ánh, người dân không ngại nói lên những vấn đề mình đang gặp phải. Qua triển khai mô hình “Lắng nghe dân nói mỗi ngày”, bước đầu địa phương đã ghi nhận 06 ý kiến, kiến nghị cụ thể, tập trung vào những vấn đề thiết thực của đời sống.
Trong đó, 03 ý kiến liên quan đến giao thông, phản ánh tình trạng đường xuống cấp, nhỏ hẹp, ngập khi mưa lớn hoặc cần phát dọn để bảo đảm an toàn; 01 ý kiến về đất đai, đề nghị được hướng dẫn quy trình, thủ tục đo đạc, chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất; 01 ý kiến về môi trường, đề nghị bố trí điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại khu vực sản xuất; và 01 ý kiến liên quan đến giấy tờ hộ tịch, nhân thân, đề nghị hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện thủ tục thừa kế.
Đáng chú ý, các ý kiến đều xuất phát từ những nhu cầu rất cụ thể của người dân ở từng thôn. Điều đó cho thấy “lắng nghe” không phải là một hoạt động mang tính hình thức, mà là cách để chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị nhận diện rõ hơn những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Từ một phản ánh về con đường đến đề xuất đầu tư
Một trong những trường hợp cho thấy rõ quá trình từ tiếp nhận ý kiến đến tham mưu xử lý là kiến nghị của ông Vũ Đức Vượng, thôn 9.
Phản ánh của ông Vượng tập trung vào tuyến đường giao thông nông thôn nối Xuân Thành và Xuân Châu đã xuống cấp, gây khó khăn cho việc đi lại, sản xuất và vận chuyển nông sản của người dân. Đây cũng là vấn đề được nhiều người dân quan tâm khi một số tuyến giao thông trên địa bàn còn nhỏ hẹp, xuống cấp và bị ảnh hưởng bởi tình trạng ngập lụt khi mưa lớn.
Từ kiến nghị của người dân, Phòng Kinh tế đã tham mưu UBND xã Đạ Tẻh 2 ban hành văn bản gửi Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng, báo cáo, đề xuất chủ trương đầu tư các công trình giai đoạn 2026–2030. Trong danh mục đề xuất có công trình Xây dựng đường Xuân Châu – Xuân Thành, xã Đạ Tẻh 2, với kinh phí dự kiến khoảng 7 tỷ đồng.
Con số 7 tỷ đồng ở đây không chỉ là một dự toán đầu tư. Quan trọng hơn, phía sau con số ấy là một phản ánh cụ thể của người dân đã được đưa vào quá trình xem xét, tham mưu theo quy định.
Từ câu chuyện này có thể thấy, hiệu quả của việc lắng nghe không nhất thiết phải được đo bằng việc mọi kiến nghị đều được giải quyết ngay lập tức. Với những vấn đề vượt quá khả năng cân đối nguồn lực hoặc thẩm quyền của cấp xã, điều quan trọng là ý kiến của người dân được ghi nhận, chuyển đúng cấp có thẩm quyền và có hướng xử lý phù hợp.
Tuyến đường Xuân Châu - Xuân Thành được người dân phản ánh đã xuống cấp, ảnh hưởng đến việc đi lại và vận chuyển nông sản;
kiến nghị đã được địa phương tổng hợp, đề xuất chủ trương đầu tư giai đoạn 2026-2030
Hướng dẫn đúng để người dân giảm thời gian đi lại
Nếu câu chuyện của ông Vượng cho thấy vai trò của việc tiếp nhận và chuyển kiến nghị về đầu tư hạ tầng, thì trường hợp bà Nguyễn Thị Yên, thôn 10 lại phản ánh một yêu cầu rất gần với cải cách hành chính: người dân cần được hướng dẫn rõ ràng để thực hiện thủ tục đúng ngay từ đầu.
Bà Yên kiến nghị cán bộ chuyên môn hỗ trợ người dân trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến đo đạc, chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất; đồng thời mong muốn được hướng dẫn cụ thể về quy trình, thủ tục và thời gian thực hiện để hạn chế phải đi lại nhiều lần.
Qua tiếp nhận, cơ quan chuyên môn đã làm rõ quy trình đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân thực hiện thủ tục chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất. Theo đó, việc thực hiện được căn cứ vào hồ sơ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp và các quy định có liên quan; người dân có thể nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã hoặc thực hiện công chứng, chứng thực hợp đồng tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định.
Đồng thời, nội dung phản ánh cũng được làm rõ về phạm vi trách nhiệm của cán bộ địa chính xã. Việc xác định đo đạc, cắm mốc không thuộc trách nhiệm của cán bộ địa chính xã.
Cách trả lời như vậy có ý nghĩa không chỉ ở việc giải đáp một trường hợp cụ thể. Khi người dân được hướng dẫn rõ hồ sơ cần chuẩn bị, nơi thực hiện và phạm vi trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, những băn khoăn trong quá trình thực hiện thủ tục được tháo gỡ ngay từ cơ sở, qua đó hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần hoặc tìm đến không đúng nơi có thẩm quyền giải quyết.
Đó cũng chính là một yêu cầu cốt lõi của cải cách hành chính: không chỉ giải quyết hồ sơ, mà phải giúp người dân hiểu và thực hiện thủ tục thuận lợi hơn.
Không để ý kiến của dân dừng lại ở khâu tiếp nhận
Cùng với hai trường hợp trên, người dân Đạ Tẻh 2 còn phản ánh nhiều vấn đề gắn trực tiếp với cuộc sống.
Ông K’ Hiển, thôn Tôn K’Long đề nghị quan tâm phát dọn tuyến đường từ chân cầu lên thôn để người dân đi lại thuận tiện, bảo đảm an toàn giao thông. Ông Nguyễn Xuân Thành, thôn 7 đề nghị bố trí các cống, điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các cánh đồng nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường. Trong khi đó, bà Vũ Thị Hảo kiến nghị được hỗ trợ tháo gỡ khó khăn liên quan đến việc thất lạc giấy khai sinh của 6 người con khi thực hiện thủ tục thừa kế.
Điểm chung của các ý kiến là đều bắt đầu từ những vấn đề rất đời thường, nhưng lại liên quan trực tiếp đến quyền lợi, sinh hoạt, sản xuất và sự thuận tiện của người dân.
Với mô hình “Lắng nghe dân nói mỗi ngày”, các phản ánh được định hướng thực hiện theo quy trình tiếp nhận – phân loại – chuyển xử lý – theo dõi, giám sát – phản hồi. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng ý kiến chỉ được ghi nhận rồi dừng lại ở đó; đồng thời tạo cơ sở để Mặt trận và các tổ chức thành viên theo dõi tiến độ, đôn đốc và nắm bắt kết quả xử lý.
Công nghệ để kéo gần hơn khoảng cách giữa chính quyền và người dân
Điểm mới của mô hình không chỉ nằm ở việc “nghe dân nói”, mà còn ở cách tổ chức việc lắng nghe trên nền tảng số.
Thông qua mã QR và các kênh tiếp nhận, người dân có thêm lựa chọn để gửi phản ánh, kiến nghị. Cùng với đó, lực lượng cán bộ Mặt trận, Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư và các lực lượng hỗ trợ tại cơ sở đóng vai trò hướng dẫn đối với những người chưa quen sử dụng công nghệ.
Phía sau mỗi ý kiến là một quy trình theo dõi. Thông tin được ghi nhận, phân loại theo nội dung, địa bàn, lĩnh vực; xác định cơ quan có trách nhiệm xử lý và theo dõi tiến độ cho đến khi có kết quả hoặc phản hồi phù hợp.
Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa đối với một địa bàn rộng, dân cư phân bố ở nhiều khu vực, trong đó điều kiện tiếp cận công nghệ và khả năng thực hiện dịch vụ số của người dân còn khác nhau.
Vì vậy, chuyển đổi số trong mô hình không nhằm thay thế việc gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với nhân dân. Ngược lại, công nghệ được sử dụng để mở rộng thêm kênh lắng nghe, còn cán bộ cơ sở vẫn là cầu nối quan trọng giúp người dân phản ánh đúng vấn đề và được hướng dẫn đúng nơi cần đến.
Người dân đến liên hệ, thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đạ Tẻh 2
Một ý kiến của dân cũng là một dữ liệu cho cải cách
Từ thực tế triển khai có thể thấy, mỗi phản ánh của người dân không chỉ là một việc cần giải quyết mà còn là một nguồn thông tin thực tiễn để cơ quan quản lý nhìn lại chất lượng phục vụ.
Một tuyến đường xuống cấp phản ánh nhu cầu đầu tư hạ tầng. Một câu hỏi về thủ tục đất đai cho thấy người dân cần được hướng dẫn rõ hơn. Một đề nghị về điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật đặt ra yêu cầu về quản lý môi trường tại khu vực sản xuất. Một trường hợp thất lạc giấy tờ nhân thân lại cho thấy nhu cầu hỗ trợ cụ thể đối với người dân khi thực hiện thủ tục hành chính.
Nếu những thông tin này được tổng hợp thường xuyên, chính quyền không chỉ xử lý từng vụ việc riêng lẻ mà còn có thêm cơ sở để nhận diện những vấn đề lặp lại, những lĩnh vực còn nhiều vướng mắc và những khâu cần điều chỉnh trong quá trình phục vụ nhân dân.
Đây là giá trị lâu dài của mô hình: tiếng nói của người dân được chuyển hóa thành thông tin phục vụ quản lý, điều hành và cải cách hành chính.
Lắng nghe để hành động, hành động để dân thấy kết quả
Một mô hình lắng nghe chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cảm nhận được rằng ý kiến của mình được tôn trọng và có địa chỉ xử lý cụ thể.
Từ kiến nghị của ông Vũ Đức Vượng, tuyến đường Xuân Châu – Xuân Thành đã được đưa vào nội dung đề xuất chủ trương đầu tư giai đoạn 2026–2030 với kinh phí dự kiến khoảng 7 tỷ đồng. Từ phản ánh của bà Nguyễn Thị Yên, quy trình và phạm vi trách nhiệm trong thực hiện thủ tục đất đai được làm rõ hơn, giúp người dân biết nơi thực hiện và chủ động chuẩn bị hồ sơ.
Hai câu chuyện, hai cách xử lý khác nhau, nhưng cùng cho thấy một điểm chung: lắng nghe phải gắn với hành động cụ thể và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, yêu cầu đặt ra là xử lý kịp thời, đúng quy định. Với những nội dung vượt thẩm quyền hoặc cần nguồn lực lớn, cần chuyển đúng cấp, đồng thời theo dõi quá trình xử lý và thông tin lại cho người dân.
Từ đó, mô hình “Lắng nghe dân nói mỗi ngày” không chỉ tạo thêm một kênh tiếp nhận phản ánh, mà từng bước hình thành một cách làm gần dân hơn: dân nói để cơ quan chức năng biết; cơ quan chức năng xử lý để dân thấy; kết quả giải quyết để dân tiếp tục phản hồi và giám sát.
Đó cũng là hướng đi để công tác dân vận, hoạt động của Mặt trận và cải cách hành chính gặp nhau ở một điểm chung: lấy sự thuận tiện, quyền lợi chính đáng và sự hài lòng của người dân làm cơ sở để nâng cao chất lượng phục vụ.
Với Đạ Tẻh 2, hành trình ấy đang được bắt đầu từ những việc rất cụ thể - một con đường, một thủ tục, một điểm thu gom rác thải hay một bộ giấy tờ còn thiếu. Nhưng chính từ những việc cụ thể ấy, tinh thần “lắng nghe dân nói, đồng hành cùng dân và theo dõi đến kết quả” mới có thể trở thành một phương thức làm việc thường xuyên, thực chất ở cơ sở./.
Nguyễn Mai: Phòng Văn hoá - Xã hội