Tại xã Hoài Đức, quá trình triển khai chuyển đổi số được thực hiện theo hướng bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết 57-NQ/TW và Quyết định 923/QĐ-TTg. Thay vì triển khai dàn trải, địa phương lựa chọn cách làm phù hợp với thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm và hiệu quả thực chất làm thước đo.
Mô hình thôn thông minh - Thôn Võ Đắt
Một trong những điểm nổi bật là mô hình “Thôn thông minh” tại thôn Võ Đắt. Tại đây, chuyển đổi số không còn là khái niệm trừu tượng mà được cụ thể hóa bằng những tiện ích thiết thực. Người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và tương tác với chính quyền nhanh chóng, thuận tiện hơn, dễ tiếp cận cùng với sự hỗ trợ về hạ tầng như máy tính, máy in, nền tảng công nghệ sẽ giúp chuyển đổi số đi vào đời sống nhanh hơn, hiệu quả hơn.
Đáng chú ý, việc ứng dụng mã QR tại các địa điểm văn hóa, lịch sử như tượng đài chiến thắng hay đình làng Võ Đắt không chỉ góp phần số hóa thông tin mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương, giúp người dân và du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, dễ dàng tiếp cận lịch sử theo hướng sinh động, hiện đại.
Song song với đó, mô hình “Chợ không tiền mặt” đang từng bước thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân nông thôn. Việc sử dụng thanh toán điện tử, chuyển khoản qua mã QR dần thay thế giao dịch tiền mặt truyền thống, góp phần thúc đẩy kinh tế số phát triển ngay từ cấp cơ sở.
Tiểu thương sẽ giao dịch bằng cách quét mã QR hoặc chuyển khoản ngân hàng
Cùng với các mô hình cộng đồng, việc xây dựng “Gia đình số” cũng được địa phương chú trọng, hướng tới phổ cập kỹ năng số đến từng hộ dân. Khi người dân có thể sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và tiếp cận thông tin trên môi trường số một cách thường xuyên, nền tảng xã hội số mới thực sự được hình thành bền vững.
Thực tiễn tại Hoài Đức cho thấy, chuyển đổi số chỉ có thể thành công khi có sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân. Những mô hình phù hợp, dễ tiếp cận sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn so với các giải pháp mang tính áp đặt. Do đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân và cán bộ cơ sở được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài.
Người dân có thể chủ động ứng dụng công nghệ vào học tập, làm việc, giải quyết thủ tục hành chính
Bên cạnh yếu tố con người, hạ tầng và công nghệ cũng đóng vai trò quan trọng. Việc ứng dụng các hệ thống như tuyển sinh trực tuyến của VNPT giúp số hóa quy trình quản lý giáo dục, giảm thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch. Đồng thời, việc đưa các giải pháp trí tuệ nhân tạo như MISA ONE AI vào hỗ trợ công tác hành chính, giáo dục cho thấy bước tiến trong hiện đại hóa quản lý, nâng cao hiệu quả công việc.
Từ thực tiễn này có thể thấy, chuyển đổi số ở cơ sở chỉ bền vững khi được triển khai đồng bộ, gắn với nhu cầu thực tế và lấy người dân làm trung tâm. Quan trọng hơn, quá trình này không thể chạy theo phong trào hay hình thức, mà phải lấy hiệu quả thực chất làm tiêu chí đánh giá.
Áp dụng công nghệ số trí tuệ nhân tạo vào công việc chuyên môn, giảng dạy
Những mô hình như ở Hoài Đức không chỉ mang ý nghĩa ở phạm vi địa phương mà còn góp phần cung cấp kinh nghiệm thực tiễn cho quá trình chuyển đổi số trên phạm vi cả nước. Khi từng thôn, từng xã trở thành một mắt xích vững chắc trong hệ sinh thái số, mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số sẽ có nền tảng để trở thành hiện thực.
Chuyển đổi số, đây không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là quá trình đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Chỉ khi đặt con người ở vị trí trung tâm và bảo đảm hiệu quả thực chất, quá trình này mới có thể tạo ra động lực phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.
Thanh Hoài: Trung tâm Dịch vụ tổng hợp